​QUAN HỆ  VIỆT NAM – SRI LANCA:

Việt Nam và Xri Lanca có nhiều điểm tương đồng. Cả hai nước đều nằm trên những con đường biển huyết mạch. Việt Nam nằm ở trung tâm Đông Nam Á, Xri Lanca nằm ở trung tâm Ấn Độ Dương.  Biển là môi trường tồn tại và phát triển của cả hai nước. Hơn nữa, hai nước đều nằm ở khu vực nhiệt đới, gió mùa, cùng coi trọng phát triển nông nghiệp. Hai nước cũng cùng có tôn giáo chính là Phật giáo.

Hai nước có mối liên hệ với nhau từ lâu đời. Hai nước đều đã từng là thuộc địa của chủ nghĩa thực dân, Sri Lanka phải chịu gần 400 năm dưới ách thuộc địa của 3 đế quốc Bồ Đào Nha, Hà Lan và Anh; Việt Nam gần 100 năm dưới ách thuộc địa của Pháp. Vì vậy, nhân dân hai nước đồng cảm và ủng hộ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh vì độc lập tự do.  Sử sách đã ghi ít nhất 3 lần, Lãnh tụ vĩ đại của Việt Nam, Hồ Chí Minh đã tới Xri Lanca: lần đầu tiên vào ngày 14/6/1911, lần thứ hai năm 1928 và lần cuối cùng vào tháng 10/1946. Trong những năm 1960, rất nhiều thanh niên sinh viên Xri Lanca đã xuống đường tham gia tuần hành phản đối cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam.

Quan hệ chính thức giữa Việt Nam và Xri Lanca bắt đầu từ tháng 7/1964 khi hai nước thiết lập quan hệ lãnh sự. Đến 21/7/1970, hai nước nâng quan hệ lên cấp Đại sứ. Việt Nam mở cơ quan đại diện thường trú tại Cô-lôm-bô năm 1971. Sau khi Việt Nam thống nhất đất nước, quan hệ giữa Việt Nam với Xri Lanca có bước phát triển mới với chuyến thăm Xri lanca năm 1976 của Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ CMLT CHMNVN Nguyễn Thị Bình và chuyến thăm Xri Lanca năm 1978 của Thủ tướng Phạm Văn Đồng, cùng với việc ký kết Hiệp định thương mại, văn hóa và bưu điện.

Tuy nhiên, trong những năm 1980, cả hai nước đều gặp nhiều khó khăn.Việt Nam buộc phải thu gọn các cơ quan đại diện của mình trên thế giới, trong đó có Đại sứ quán Việt Nam tại Cô-lôm-bô. Do những điều kiện khách quan, cho đến cuối những năm 1990 quan hệ hai nước vẫn  không phát triển được.

Đầu những năm 2000, Việt Nam đẩy mạnh tiến trình đổi mới và mở cửa, trong khi Xri Lanca cũng cần sự ủng hộ quốc tế để giải quyết dứt điểm cuộc nội chiến trong nước. Hai bên tăng cường trao đổi các chuyến viếng thăm, dẫn tới việc mở Đại sứ quán Xri Lanca tại Việt Nam tháng 1/2003và thành lập cơ chế Ủy ban Hỗn hợp về hợp tác giữa hai nước vào tháng 10/2003.

Kể từ đó trở đi, quan hệ hai nước đã từng bước phát triển với việc tăng cường các chuyến thăm lẫn nhau. Về phía Xri Lanca, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội, các Bộ trưởng Ngoại giao Quốc phòng, Nông nghiệpXri Lan-ca đã thăm Việt Nam; về phía Việt Nam​, các Bộ trưởng Ngoại giao,  Thuỷ sản, Thương mại , Bộ Nông nghiệp đã thăm Xri Lan-ca. Hai bên cũng đã đạt được các thỏa thuận về miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao và  công vụ, về tránh đánh thuế hai lần, về hợp tác du lịch, nông nghiệp và thủy sản. Quan hệ kinh tế giữa hai nước cũng  có những bước phát triển. Kim ngạch thương tăng đều từ 30,1 triệu USD năm 2000 lên50,6 triệu USDnăm 2009. Xri Lanca cũng có một số dự án đầu tư nhỏ tại Việt Nam. Tuy nhiên, quan hệ hợp tác giữa hai nước nhìn chung vẫn còn hạn chế, chủ yếu do Xri Lanca vẫn còn bị vướng vào tình trạng nội chiến.

Kể từ khi cuộc chiến tại Xri Lanca kết thúc, quan hệ giữa hai nước phát triển mạnh mẽ. Ngày 19/5/2009, Tổng thống Xri Lan-ca đã chọn Việt Nam là một trong những nước đầu tiên gọi điện thông báo thắng lợi của Chính phủ Xri Lan-ca đối với lực lượng LTTE. Tổng thống Xri Lan-ca Mahinda Rajapaksa thăm chính thức Việt Nam từ 22-24/10/2009, nhân dịp này hai bên ký kết các thỏa thuận về bảo hộ đầu tư, phòng chống tội phạm, hợp tác văn hóa, kế hoạch hành động về nông nghiệp và thủy sản. Việt Nam mở lại Đại sứ quán tại Xri Lanca từ tháng 4/2011. Chủ tịch nước Việt Nam thăm Xri Lanca từ 13-15/10/2011, nhân dịp này hai bên ký 08 thỏa thuận về hợp tác trong các lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng, đầu tư, tài chính, cơ khí chế tạo, dầu khí và giáo dục. Năm 2010, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 93 triệu USD, tăng 80% so với năm 2009.

  ​​  ​​​​​​​​​​​​​   ​​​